Penulis n Oleh:
ACEP AANS.AG Kabupaten Tasikmalaya Lintaspasundannews.com
Keluarga Besar Rd.Ali Santana Cisayong(Trah Rd.Singamanggala bin Dalem Sawidak Sukapura)
“Momen Sejarah Yang dijadikan pilihan Sejarah Perjuangan dan perkembangan Sejarah Tasikmalaya”
Bicara sejara berarti bicara akar historis awal”Hana nguni hana mangke,tan hana nguni tanhana mangke”
I.PARA SESEPUH GALUNGGUNG SEBELUM MANDALA GALUNGGUNG DIPIMPIN RESI GURU SEMPLAK WAJA:
1.Sanghiyang Puhun
2.Sanghyang Tunggal
3.Sanghyang Wiroga
4.Batara Tunggal
5.Batara Sakti
6.Batara Sombeng
7.Batara Siluman
8.Batara/Ratu Demang Sedang Kamulan.II.KEBATARAAN GALUNGGUNG ABAD VIII-XII
1.Batara Kuncung Putih
2.Batara Sempak Waja (702-729M)
3.Batara Kawindu
4.Batara Wastuhayu
5.Batari Hyang(Dewi Citrawati)pereode pertama ,bersuami Batara Sunda Karma Wisesa.
III JAMAN KERAJAAN
GALUNGGUNG:
1.Batari Hyang (Pereode ke dua),1111-1163M./1111-1157M.(anak Batari Hyang Purani Jaya/Cucu Sri Jaya Bupati Raja Sunda ke-20.Th.1030-1042M.
2.Rakean Darmawijaya,1152-1157M.
3.Rakean Darmawijaya,1152-1157M.
4.Rakean Darmakusumah,1157-1175M.
4.Rakean/Prabu Guru Darmasiksa 1163-1175M./1175-1297M,Raja Galunggung ke-4,Raja Saung Galah ke-5,Raja Sunda ke-25(Raja Satu Seperempat Abad,punya cucu 2:
R.Wijaya Raja Majapahit ke-1 dan Prabu Raga Suci Raja Sunda ke-26).
5.Prabu Raga Suci Sanghyang Lumahibg Taman(Raja Galunggung ke-5 dan Raja Sunda ke-26).
6.Ratu Gelung Sakti
7.Ratu Sembah Golok
8.Ratu Panyongsong
9.Sang Lumahing Gunung/Winduraja Darmaraja
KERAJAAN DISUKAKERTA (ABAD XV-XVII-Abad 15-16M)
1.Sri Gading Anteg(keturunan Raja Sunda)
2.Dalam Brajayuda/Sunan Sukakerta
3.Dalem Himba/Lembujaya
4.Daldm Santowan
5.Rd.Entol Wiraha(Makam di kaputihan/Jatiwaras)anak Eyang Sareupeun Cibuniagung bin Pangeran Kusumadini grat-Sunan Dago Jawa(makam di Padarek cigalontang).
6.Rd.Wirawangsa( sudah menjabat Umbul Sukakerta)1620M.
IV.JAMAN KEBUPATIAN
SUKAPURA DI SUKARAJA:
1.Rd.Wirawangsa Tumenggung Wiradadaha ke-1.Th.1641-1675M/1632-1686M.(26 Juli 1632M).putra:28
2.R.T. Jaya Manggala Bupati ke-2,(Dalem Tamela,wafat di dolimi oleh Mataram).putra:8.
3.R.T.Anggadipa/Dalem sawidak,disebut Dalem Baganjing Bupati Sukapura ke-3,putra:62.
4.R.T.Suba Manggala/Dalem Pamijahan Bupati Sukapura ke-4..tidak punya putra/manu ggal pinang
5.R.T.Sacapati(bin Dalem Abdul)Bupati Sukapura ke-5,putra:10.
6.R.T.Jaya Anggadireja/Dalem Ciwarak Bupsti Sukapura ke-6.putra 3.
7.R.T.ADIPATI WIRATANUBAYA Bupati Sukapura ke-7/Dalem Pasirtando,putra 37.
SUKAPURA DI MANONJAYA
1.R.T.Anggadipa/Dalem Dipati Sepuh bupati ke-8.Kabupaten Sukapura ngalih katanah galuh lebah leuweung Tembong gunung distrik Pasir Panjang,dinamian nagara HARJA WINANGUN,th.1832 kenging 4 tahun Dalem Dipati Sepuh Wafat.Putra :14.
2.R.Tanduwangsa/Dalem Danu Ningrat,Bupati Sukapura ke-9.(R.Tanduwangsa adik Dalem Dipati Sepuh).Zaman Bupati ini th.1836 nagara di ganti ngaran MANONJAYA.
3.R.RG.Wira Dimanggala (Dalem Sumeren).Bupati ke-10,wafat th.1855.tidak punya anak.
4.R.T.Tanu Wangsa Bupati Sukapura ke-11/Dalem Dipati Bogor.Jumeneng 1855,dina tahun 1865 genyos nsmi R.Tumenggung Wiradadaha.Dina Tahun 1872 kenging gelar Adipati,dina ieu keneh liren/pensiun linggih di Bogor katelah”Dalem Dipati Bogor”. putra:37.
5.R.T.D.ADIPATI DANUKUSUMAH Bupati Sukapura ke-12/BINTANG MAS/PADJENG KUNING/DALEM BINTANG.wafat 1900M.putra:19.
6.R.Arja Prawiradiningrat Bupati Sukapura ke-13,
Diangkat Bupati ti Manonjaya tgl 28 Pebruari 1900,KABUPATEN SUKAPURA NGALIH/PINDAH KA TASIKMALAYA Th.1900. Sokbdisebut Dalem Arija.Putra:9.
7.R.Wira Tanuningrat Bupati Sukapura ke-14.di Tasikmalaya.
Wafat Dalem Arija keur lalandong di mertua Dalem Cianjur,malam kemis jam.4.30.subuh tanggal 18-6-1908M./jumadil awal 1326H.Dimakamkan di Pasarean Cianjur,digentos tahta Sukapura ke R.Wira Tanuningrat.wafat 4-5-1937.putra:16.
Bacajuga:MILANGKALA PADEPOKAN TRAH KARSID KE-3,PENCERAMAH Ustad H. ASEP UJE KAWALU TASIKMALAYA
Tahta digentos ku putra paman ti misan rama R.T.Wira Diputra
8.R.T.ADIPATI WIRA DIPUTRA
Bupati ke-15.
Bisluit Bupati n0.5.tgl.6-6-1938.garwaan ka saderwk misan ti rama nyaeta putra Dalem Bogor nami NY.R.BENTANG RADJA.Putra:3.
9.R.Mas Sunarja Bupati Sukapura ke-16( tilas Bupati Ciamis).putra teu kacatur.
( R.Mas Sunarja adik R.Wira Diputra).
10.R.T.Wiradiputra Bupati Sukapura ke-17
,(tilas Bupati Sukapura ka-XV).
Kinten-kinten dina tahun 1949,Dalem Wiradiputra mundur liren kalayan Pensiun.
*TI WANGKID IEU PUTRA-PUTRA SUKAPURA TEU ACAN AYA ANU JANTEN BUPATI DI TASIKMALAYA*
(Berakhirnya jaman Dalem langsung keturunan Sukapura).
BERDIRINYA KABUPATEN TASIKMALAYA,LEGALITAS FORMAL,bergabung ke NKRI :
1.Undang-undang RI nomor:1/1945 tanggal 23 Nopember 1945.
2.Undang-undang RI nomor 22/1948.Tanggal 10 Juli 1948.
3.Undang-undang tahun 1950 tanggal 8 Agustus 1950.
SEJAK R.A.A.WIRA TANUNINGRAT,NAMA KABUPATEN DISEBUT TASIKMALAYA
1.R.Abas Wilagasomantri (1948-1951M)
2.R.Priatnakusumah(1951-1957M)
3.R.Ipang Gandaoraja(1957M)
4.R.Memed Supartadireja(1958
-1966M)
5.R.Letkol Husen Wangsa Atmaja(1966-1974M)
6.Drs.Kartiwa Suryaputra(1974-1976M)
7.Letkol A.Bunyamin( 1976-
1981M.)
8.Kolonel H.Hudly Bambang Aruman(1981-1986M)
9.Kolonel H.Adang Rusman ,SH.(Yang pertama)1986-1911M.
10.Kolonel H.Adang Rusman ,SH.(Yang kedua)1911-1996M)
11.Kolonel H.Sulyana WH.(1996-2001M)
12.Drs.H.Tatang FH,N.Pd.(yang pertama)2001-2006M.
13.Drs.Tatang FH,M.Pd.( yang kedua)2026-2011M.
14.H.Uu Ruzhanul Ulum,SE.(Yang pertama)2011-2016M.
15.H.Uu Ruzhanul Ulum,SE.(Yang kedua)2016-2021M.
16.H.Ade Sugianto
17.H.Cecep
Perihal Hari Jadi Tasikmalaya,perlu di teula’ah/dikoreksi
Fajta sajarah teu bisa di campur adukeun,26 Juli 1632,lahirna Kabupaten Sukaoura ku Rd .Wirawangsa Wiradadaha ka-1 jaman kedalenan(jaman kerajaan Mataram).ieumah ulang tahun Bapak,pemerintahan tradisional ,sistem kerajaan.
1945,lahirna Kabupaten Tasikmalaya,salaku bagian NKRI.ieumah ulang tahun anak ,pamarentahan modern,dina UUD 1945,dina sistem Republik.
Analogi Ilmiah masa bapak lahir 1632,terus anakna lahir 1945,dirayakeun bareng-bareng tanggal 26 Juli?.Atuh bibgung silsilah)sistemna Bapakmah bapak,anak mah anak
Konsekweansi Hukum dan administrasi,ti mulai Bupati Abas Wilagasomantri 1948-1951M.ieu tos sistem Republik.
Di kuatkan dengan bergabung Kabupaten Sukapura ke NKRI,dikuatkeun ku dasar Hukum:
– UU RI, no.1/1945 tgl 23 Nopember 1945.
– UU RI,no.22/1948 tgl .10 Juli 1948.
– UU RI,tgl 8 Agustus 1950.
Penetapan Hari Jadi Kabupaten Tasikmalaya 26 Juli 2026, melalui Perda Kabupaten Tasikmalaya no 1 tahun 2015.ditandatangani oleh H.Uu Ruzhanul Ulum,tertanggal 29 Mei 2015.(Diundangkan disingaparna pada tanggal 29 mei 2015,oleh Sekda H.Abdul Kodir).
Perda tersabut tiddk mengacu pada historis bergabungnya Kabupaten Sukapura bergabung dengan NKRI.
Perlu kajian Historis dari semua pihak.
( Dok.Ki A.Aan Wirasuta,Tasikmalaya ,25 Juli 2026)



